Quarterly Journal of Institutional Progress and Development

fa تحلیل تطبیقی آینده پژوهی و مهدویت Contrastive Analysis of Futures Studies and Mahdaviat تخصصي Special پژوهشي Research امروزه، آینده‌پژوهی به حوزه‌ای گسترده و پرنفوذ در عرصه‌های گوناگون نظری و عملی مبدل گردیده که دستاوردهایش در سطوح و لایه‌های مختلف علمی، فناوری، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، نظامی و ... مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد، به طوری که این دستاوردها در راهبردی‌ترین سطوح، از سوی غربیان به منظور کسب مزیت‌های پایدار رقابتی و سیاسی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. بی‌شک، منابع علمی شیعی برتر از هر مکتب فکری بشری توان تبیین راهبردی‌ترین مباحث و مسائل حوزه‌ آینده‌اندیشی را دارا بوده و از این منظر، زمینه‌های گسترده‌ای در تفکر آینده‌نگر شیعی وجود دارد. یکی از این زمینه‌های غنی و متعالی، اندیشه‌ مهدویت و اعتقاد به آرمان‌شهر مهدوی در چارچوب معرفتی اسلام است. با توجه به این که اعتقاد به منجی آخرالزمان، مطلوب تقریباً تمامی ادیان الهی و بشری است، هم‌اکنون تلاش‌های همه‌جانبه‌ای صورت می‌گیرد تا این برترین اندیشه‌ آسمانی، با روش‌ها و ابزارهای علمی، فرهنگی، رسانه‌ای و هنری که کاربست آینده‌نگرانه نیز دارند استحاله شده یا به محاق فراموشی سپرده شود. از این رو، ضرورت دارد تا بررسی‌های تحلیلی و تطبیقی متقن در دو ساحت معرفتی آینده‌پژوهی و مهدویت صورت پذیرد و نوشتار حاضر در پی همین مدعاست. یافته‌های تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی حاکی از اشتراکات میان آینده‌پژوهی و مهدویت در رویکردها، منطق پس‌نگری، پیشران‌های آینده و علائم تغییر و همینطور، تمایزاتی معرفتی پیرامون حقیقت و واقعیت، وحدت و تعدد سناریوها، بنیان‌های‌ معرفتی، روش‌شناسی و ابزارهای شناخت است. امروزه، آینده‌پژوهی به حوزه‌ای گسترده و پرنفوذ در عرصه‌های گوناگون نظری و عملی مبدل گردیده که دستاوردهایش در سطوح و لایه‌های مختلف علمی، فناوری، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، نظامی و ... مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد، به طوری که این دستاوردها در راهبردی‌ترین سطوح، از سوی غربیان به منظور کسب مزیت‌های پایدار رقابتی و سیاسی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. بی‌شک، منابع علمی شیعی برتر از هر مکتب فکری بشری توان تبیین راهبردی‌ترین مباحث و مسائل حوزه‌ آینده‌اندیشی را دارا بوده و از این منظر، زمینه‌های گسترده‌ای در تفکر آینده‌نگر شیعی وجود دارد. یکی از این زمینه‌های غنی و متعالی، اندیشه‌ مهدویت و اعتقاد به آرمان‌شهر مهدوی در چارچوب معرفتی اسلام است. با توجه به این که اعتقاد به منجی آخرالزمان، مطلوب تقریباً تمامی ادیان الهی و بشری است، هم‌اکنون تلاش‌های همه‌جانبه‌ای صورت می‌گیرد تا این برترین اندیشه‌ آسمانی، با روش‌ها و ابزارهای علمی، فرهنگی، رسانه‌ای و هنری که کاربست آینده‌نگرانه نیز دارند استحاله شده یا به محاق فراموشی سپرده شود. از این رو، ضرورت دارد تا بررسی‌های تحلیلی و تطبیقی متقن در دو ساحت معرفتی آینده‌پژوهی و مهدویت صورت پذیرد و نوشتار حاضر در پی همین مدعاست. یافته‌های تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی حاکی از اشتراکات میان آینده‌پژوهی و مهدویت در رویکردها، منطق پس‌نگری، پیشران‌های آینده و علائم تغییر و همینطور، تمایزاتی معرفتی پیرامون حقیقت و واقعیت، وحدت و تعدد سناریوها، بنیان‌های‌ معرفتی، روش‌شناسی و ابزارهای شناخت است. امروزه، آینده‌پژوهی به حوزه‌ای گسترده و پرنفوذ در عرصه‌های گوناگون نظری و عملی مبدل گردیده که دستاوردهایش در سطوح و لایه‌های مختلف علمی، فناوری، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، نظامی و ... مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد، به طوری که این دستاوردها در راهبردی‌ترین سطوح، از سوی غربیان به منظور کسب مزیت‌های پایدار رقابتی و سیاسی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. بی‌شک، منابع علمی شیعی برتر از هر مکتب فکری بشری توان تبیین راهبردی‌ترین مباحث و مسائل حوزه‌ آینده‌اندیشی را دارا بوده و از این منظر، زمینه‌های گسترده‌ای در تفکر آینده‌نگر شیعی وجود دارد. یکی از این زمینه‌های غنی و متعالی، اندیشه‌ مهدویت و اعتقاد به آرمان‌شهر مهدوی در چارچوب معرفتی اسلام است. با توجه به این که اعتقاد به منجی آخرالزمان، مطلوب تقریباً تمامی ادیان الهی و بشری است، هم‌اکنون تلاش‌های همه‌جانبه‌ای صورت می‌گیرد تا این برترین اندیشه‌ آسمانی، با روش‌ها و ابزارهای علمی، فرهنگی، رسانه‌ای و هنری که کاربست آینده‌نگرانه نیز دارند استحاله شده یا به محاق فراموشی سپرده شود. از این رو، ضرورت دارد تا بررسی‌های تحلیلی و تطبیقی متقن در دو ساحت معرفتی آینده‌پژوهی و مهدویت صورت پذیرد و نوشتار حاضر در پی همین مدعاست. یافته‌های تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی حاکی از اشتراکات میان آینده‌پژوهی و مهدویت در رویکردها، منطق پس‌نگری، پیشران‌های آینده و علائم تغییر و همینطور، تمایزاتی معرفتی پیرامون حقیقت و واقعیت، وحدت و تعدد سناریوها، بنیان‌های‌ معرفتی، روش‌شناسی و ابزارهای شناخت است.   Today, Futures Studies has become a vast and influential field in various theoretical and practical fields, with achievements at various levels and layers of science, technology, social, cultural, economic, political, military and so on ... These achievements are exploited at the most strategic levels by Westerners to gain sustainable competitive and political advantages. Undoubtedly, Shiite scientific sources superior to any human intellectual office have the ability to explain the most strategic topics and issues in the field of futurism, and from this perspective, there are wide areas in Shiite futuristic thinking. One of these rich and high Fields is the idea of the Mahdaviat and the belief in the Utopia ruling by Imam Mahdi within the framework of Islamic knowledge. Given that belief in the savior of the end times is desirable for almost all divine and human religions, all-round efforts are now being made to conquer or be forgotten by scientific, cultural, media and artistic methods and tools that also have futuristic applications. Therefore, it is necessary to carry out convincing analytical and Applied Studies in the two fields of knowledge of futurism and Mahdaviat, and the present text is following this claim. The findings of the descriptive-analytical research show the similarities between futurism and Mahdaviatin approaches, backward logic, future drivers and signs of change, as well as the cognitive distinctions around truth and reality, unity and multiplicity of scenarios, cognitive foundations, methodology and tools of cognition. آینده, آینده‌پژوهی, مهدویت, آرمان‌شهر مهدوی, اسلام, شیعه Future, Futures Studies, Mahdaviat, Mahdist Utopia, Islam, Shia 0 0 http://qipd.ir/browse.php?a_code=A-10-31-2&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Ghorbani سعید قربانی sgh14114@gmail.com 1003194753284600218 1003194753284600218 Yes Malek Ashtar دانشگاه مالک اشتر Leila Vesali لیلا وصالی 1003194753284600219 1003194753284600219 No Allameh Tabatabaie دانشگاه علامه طباطبایی